İran'ı hiç bilmiyormuşum...

Jon Stewart'ın The Daily Show'una takılıyorum bir süredir. Hem güzel şakalar var, hem de arada ilgimi çeken konuklar geliyor, okumak isteyeceğim kitapları öğreniyorum. Reklam biraz ama olsun.

Haziran sonu yayınlanan bölümlerde muhabirin biri Tahran'a gidiyor, ve seçim sonrası olaylar sırasında orada kalıyor. Protestolar üzerine birşey söylemeyeceğim, ama şunu belirtmek lazım. Adam İran halkının günlük yaşamını çok komik yansıttı. Jason Jones'un yaklaşım açısı, bütün dünyanın o insanları çok yanlış tanıdığıydı. Senin benim gibi giyinen insanlar, aynı şeylerden hoşlananlar, aynı müzikleri dinleyenler, aynı ürünleri kullanalar. Özellikle bir alışveriş merkezinde Gillette Fusion traş kremi standında sanki yerel yemek tatma standı gibi yaklaşıp kremi yemesi güzeldi.

Peki ben ne sanıyordum? Dışarıdan gelen resimler, türlü ortamlarda "İran'a döneceğiz" videolarında görülen korkunç haller, herkes sakallı, bütün kadınlar çarşaflı, genel bir korku ortamı. Durum o kadar değilmiş. Ben ki kendimi az çok dünya görüşüne sahip, orayı burayı bilen biri olarak görürüm, utandım. Yıllarca İran'lı bir arkadaşla aynı takımda oynadım, bir kere sormamışım sizin oralar nasıl diye. Sonra vay efendim neden yabancılar bizi fesli develi ülke zannediyormuş, ben daha yanıbaşımızdaki neredeyse bin yıllık komşumuzu doğru dürüst tanımazken...

Yalnız bu "keşfimin" bir de kötü bakış açısı var. İran'lılar böyleyse, yani bizden çok uzak değillerse bizim oraya doğru kaymamız da çok zor değil. İran'lı genç Diesel kotun üstüne Dolce&Gabbana tişört giyip geziyor ama kızların buradakiler kadar özgürlüğü yok. Röportaj yapılan Tahran halkının günlük yaşamına bakıyorum da, tamam sandığımdan çok daha modernler ama arada böyle bir kabullenmişlik var; bir bakıma bizim buradaki göbeğini kaşıyan halk gibiler. İnsan hakları, demokrasi ayaklar altında ve o güzel insanlar bunu haketmiyor. Biz de buradakini haketmiyoruz.